Theo sự khảo sát của viện Khoa Học Khí Tượng Thủy Văn VN, thì trong tương lai, hơn 1/3 diện tích Đồng Bằng Sông Cửu Long sẽ bị nhận chìm trong nước mặn nếu mực nước biển tăng cao lên thêm 1 mét. Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa của Việt Nam. Nhờ được thiên nhiên ưu đãi, người dân miền Nam có cuộc sống ấm no, sung túc mà không phải cầy sâu cuốc bẫm , làm lụng cực nhọc như dân miền Bắc hay miền Trung. Lớp phù sa mượt mà của con sông Vàm Cỏ, đã nuôi nấng những ruộng lúa , những vườn cây ăn trái lớn mạnh, phủ phê, mà không có thứ phân bón nào sánh bằng. Sông Cửu Long còn là nguồn hải sản bất tận với những giống tôm, cá lớn và hiếm qúy. Đồng bằng sông Cửu Long ngập mặn là một tai họa cho dân VN. Cái thảm cảnh chết đói của năm 1945 có nguy cơ trở lại. Nhiều tổ chức Quốc tế đã cảnh báo cho nhà nước VN về nguy cơ này và nhắc nhở VN tìm phương thức đối phó ngay từ bây giờ. Chương Trình Phát Triển của Liên Hiệp Quốc (UNDP) cũng trợ giúp VN một tài khoản là 700.000 đô la để triển khai công trình nghiên cứu này. Vấn đề sinh tử và trong đại này được giao phó cho Thứ Trưởng Bộ Nông Nghiêp và Phát triển Nông Thôn Đào Xuân Học . ông Đào Xuân Học có nhiệm vụ soạn thảo kế hoạch phòng chống và đối phó với tình trạng nước biển dâng, tràn vào đồng bằng sông Cửu Long. Một cuộc phỏng vấn của ký giả Mặc Lâm của đài RFA với ông Thứ Trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Đào Xuân Học ngày 10/21. Tiếc rằng những câu trả lời của ông Thứ Trưởng quá luộm thuộm, lằng nhằng, quanh co, và tối nghĩa nên độc gỉa không hiểu được là ông muốn nói gì ! Trên 3 trang giấy đầy ắp những câu hỏi và trả lời, có thể tóm tắt về lời phát biểu của ông TT là: nguyên nhân của việc nước biển dâng cao là do biến đổi khí hậu. Chiến lược phòng tránh, giảm nhẹ thiên tai của ông Thứ Trưởng là; nâng cao nhận thức Cộng đồng và quản lý thiên tai. Hàng năm, Bộ Nông Nghiệp và xây dựng Nông Thôn đã đầu tư vào Thủy lợi 10.000 tỷ đồng tiền VN. Khi ký giả Mặc Lâm hỏi: “Thưa Thứ Trưởng, trước viễn ảnh vài chục năm nữa thì đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ mất đến 1/3 đất canh tác, Bộ nông nghiệp và xây dựng nông thôn đã có những định hướng nào để xây dựng kế hoạch đối phó?” Ông Đào Xuân Học trả lời: “bọn chúng tôi đã có báo cáo lên chính phủ rồi và khẳng định rằng nếu mực nước biển dâng lên 1 mét, hoặc dưới 1 mét 1 chút thì ta quyết tâm bảo vệ thứ nhất là dân không phải đi dời chỗ ở, thứ hai là sản xuất thì dân vẫn đảm bảo được 3,8 triệu hecta , canh tác 2 vụ…. Khi được hỏi: Trong trường hợp tệ hơn, khi mực nước biển dâng cao hơn , ngoài sức chịu đựng của người dân, thì bộ có kế hoạch gì để triển khai hay không? Ông Đào Xuân Học trả lời: “Nếu nó lên cao hơn nữa thì phải nói thật với anh là cũng chưa bàn đến, nhưng mà báo cáo với chính phủ trên tinh thần là nếu trong phạm vi 1 mét thì tôi quyết tâm bảo vệ như vậy. Thế còn gỉai pháp nào cụ thể thì bây giờ bắt đầu mới đang làm kế hoạch, sau đó thì xin ý kiến các nhà khoa học trong và ngoài nước, rồi hội thảo, nó cũng phải còn dài dài.” Chưa tìm ra kế hoạch cụ thể nào cả mà dám báo cáo hứa hẹn với chính phủ ? Coi chừng ông TT mắc bệnh “báo cáo láo”, “hứa hẹn tào lao” đấy nhé. Khi Ký Gỉa Mặc Lâm hỏi về tình hình ngập mặn hiện nay ra sao?, thì ông Thứ Trưởng công nhận: “Đúng là bây giờ nó xâm nhập cũng ác liệt, mình cũng không hình dung được. Tôi cũng cứ thắc mắc là tại sao nó như thế. Thí dụ như TP HCM thì ngập rất thừơng xuyên rồi, nhưng mà Cần Thơ bây giờ nó ngập trên 50% diện tích, như cuối năm 2008 nó ngập đến mức như vậy. Thế rồi bây giờ, thí dụ như là Bến Tre chẳng hạn, xâm nhập mặn đến mức khủng khiếp. Theo như câu trả lời của ông TT thì hiện đồng bằng sông Cửu Long đã và đang bị ngập mặn rồi, mặc dầu khí hậu chưa thay đổi làm nước biển dâng cao. Như vậy thì tình hình cũng cấp bách lắm, tại sao không tìm kế hoạch giải quyết vấn đề trước mắt mà lại lo phương án dự phòng cho sự việc của mấy chục năm sau? Hay là vì 700.000 dô la của Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc hấp dẫn hơn? Theo sách “Mekông, Dòng Sông Nghẽn Mạch” xuất bản năm 2007, tác gỉả Ngô Thế Vinh, người đã đi du khảo dọc con sông Mekông (trừ Tây Tạng), thì: “Sự suy thoái của con sông Mekông là do những bước “khai thác tự hủy” như một phản ứng dây chuyền với tàn phá sinh cảnh, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường. Tất cả đã và đang diễn ra nhanh và sớm hơn dự kiến của nhiều người. Điển hình là Vùng đồng bằng sông Cửu Long, sông Cửu thì đang cạn dòng, thêm ngập mặn, ngày càng ô nhiễm, và nguồn thủy sản của sông vốn rất phong phú cách đây 3 thập niên thì nay hầu như không còn đáng kể…” (Lời dẫn nhập) “Khai thác tự huỷ diệt” là nói tới sự hình thành đập thủy điện Manwan ở Vân Nam năm 1993, đã lấy hết 20% nguồn nước trên dòng chính khúc sông Mekông chảy qua Vân Nam. Khi thấy mực nước sông Mekông ở phía hạ lựu tự nhiên tụt thấp xuống. mà không vào mùa khô., thì người ta mới biết TQ đã xây xong đập Manwan và bắt đầu lấy nước vào hồ chứa mà không thèm thông báo cho các quốc gia ở dưới nguồn. (trang 32)… Sau đập thủy điện Manwan, TQ còn xây thêm 7 đập thủy điện bực thềm để chuyển điện từ Vân Nam sang các tình khác ở TQ. (trang 35) Sau TQ, thì Thái Lan, Lào, Miến Điện cũng xây đập thủy điện. Cái thiệt thòi của VN là nằm ở cuối nguồn con sông Mekông. Sông Mekông phát xuất từ Tây Tang chảy qua Vân Nam (TQ), Miến Điện, Thái Lan,, Lào, Cao Miên và VN. Theo nguyên tắc thì “thượng nguồn tích thủy, hạ điền khan.” Các nước ở thượng nguồn lấy hết nước sông để chạy thủy điện, Tới VN, mực nước sông xuống thấp hẳn , nên nước biển tràn vào làm ngập mặn. Ván đề trước mắt ở đây là TQ chỉ lo cho quyền lợi của họ mà bất cần tới sự hủy diệt của các nước ở cuối nguồn. Chính quyền VN thì cố né tránh vấn đề “nhậy cảm” nên Đài Khí Tượng Thủy Văn và Thứ Trưởng Đào Xuân Học chỉ vòng vo về biến đổi thời tiết đưa tới ngập mặn. Tuy nhiên, nếu đích thực nguyên nhân là do TQ lấy nước để chạy thủy điện, thì TT Đào Xuân Học làm sao mà giải quyết đây ?.
Đan Tâm
Nguồn trích:
